De harde westenwind van het afgelopen weekend heeft op Schiphol honderden reizigers aan de grond gehouden. KLM meldde 149 geannuleerde vluchten van en naar Schiphol, en ook easyJet en Lufthansa schrapten vluchten, schreef Luchtvaartnieuws op 25 oktober. Op vrijdag en zaterdag had KLM al tientallen vluchten geannuleerd. In de berichtgeving over het weekend heet de storm Boelo, de naam die het KNMI voor dit seizoen klaarlegde voor de tweede storm met een oranje of rode waarschuwing.
KLM zegt alle passagiers al op zaterdag te hebben geïnformeerd en ze om te boeken naar de eerstvolgende mogelijkheid. Maar omboeken is niet het enige wat je mag verwachten, en ook niet altijd het beste. Wat je precies krijgt, hangt af van waar je vastzit en hoe je hebt geboekt.
Waarom westenwind Schiphol zo hard raakt
Een woordvoerder van Schiphol legde aan Luchtvaartnieuws uit dat door de harde westenwind niet alle start- en landingsbanen beschikbaar waren. Dat heeft met de ligging van de banen te maken. De Polderbaan, de Zwanenburgbaan en de Aalsmeerbaan liggen ongeveer noord-zuid. Waait het hard uit het westen, dan staat de wind daar dwars op, en boven een bepaalde windkracht mag er op die banen niet meer geland worden. Er blijven dan maar een of twee banen over die met de wind mee liggen, zoals de Kaagbaan en de Buitenveldertbaan. Minder banen betekent minder landingen per uur, en dus moeten maatschappijen vluchten schrappen.
Het is daarom geen toeval dat het juist bij westerstorm misgaat en minder bij een harde noordenwind, die gewoon in de lengte van de drie noord-zuidbanen staat. Hoe zo’n landing bij harde zijwind eruitziet, lees je in ons stuk over een afgebroken landing en doorstart.
Geen compensatie, wel keuze en verzorging
Storm geldt onder de Europese verordening voor vliegtuigpassagiers als buitengewone omstandigheid. Een maatschappij hoeft dan de vaste compensatie van 250 tot 600 euro niet te betalen. De andere rechten blijven wel staan. Bij een annulering mag je kiezen tussen je geld terug, een andere vlucht zo snel mogelijk, of een andere vlucht op een later moment dat jou beter uitkomt, staat op Your Europe, de informatiesite van de Europese Unie.
Dat betekent dat je een automatische omboeking van KLM niet hoeft te accepteren. Komt de nieuwe vlucht pas over twee dagen en heb je niets meer aan je reis, dan kun je terugbetaling vragen. Wil je liever een dag later vliegen omdat je toch al een nacht verloren hebt, dan kan dat ook. In de KLM-app en bij Mijn reizen op de site kun je zelf een andere vlucht kiezen of terugbetaling aanvragen, zonder in een rij bij de transferbalie te staan.
Belangrijker nog is de verzorging. Moet je wachten, dan moet de maatschappij zorgen voor eten en drinken en, als je pas de volgende dag verder kunt, voor een hotel en vervoer daarheen. Die plicht vervalt niet bij storm. Het Europees Hof van Justitie besliste in 2013 in de zaak McDonagh tegen Ryanair, na de aswolk van de IJslandse vulkaan, dat verzorging ook bij buitengewone omstandigheden geldt en daar geen maximum aan zit. Regelt KLM geen hotel en boek je zelf, bewaar dan alle bonnen en vraag de kosten achteraf terug. Houd het redelijk, want een vijfsterrenhotel krijg je niet vergoed.
Overstappers, pakketreizen en losse tickets
Hier zit het verschil dat veel reizigers pas merken als het misgaat.
Stap je over op Schiphol op één KLM-ticket, bijvoorbeeld van Bergen via Amsterdam naar Nairobi, dan moet KLM je naar je eindbestemming brengen. Mis je je aansluiting doordat de eerste vlucht vervalt, dan regelt KLM de nieuwe verbinding en de verzorging onderweg. Heb je de twee vluchten los geboekt, dan is de tweede maatschappij nergens aan gebonden. Je ticket voor de tweede vlucht vervalt en je moet een nieuw kopen.
Zat de vlucht in een pakketreis, bijvoorbeeld een stedentrip met hotel bij een reisorganisatie, dan is de organisator jouw aanspreekpunt. Die moet je helpen met een oplossing en, als je vastzit op je bestemming, met verblijf. Volgens de pakketreisregels mag de organisator die extra nachten bij overmacht beperken tot drie. Mis je door de geschrapte vlucht een of meer nachten in je hotel, dan kun je bij de organisator om een prijsverlaging vragen.
Een annuleringsverzekering helpt in deze situatie meestal niet. Die betaalt als jij niet kunt reizen, niet als de maatschappij niet vliegt. Een reisverzekering vergoedt soms extra kosten van een gemiste aansluiting, maar alleen als dat in de polis staat.
Wanneer je toch compensatie kunt vragen
Viel je vlucht pas uit toen de wind allang was gaan liggen, dan ligt het minder eenvoudig voor de maatschappij. Een toestel of bemanning die door de storm op de verkeerde plek staat, is een gevolg van het weer, maar de maatschappij moet aantonen dat ze met alle redelijke maatregelen de annulering niet kon voorkomen. Vraag bij een annulering op maandag of later daarom schriftelijk naar de reden. Een algemene verwijzing naar “het weer” is niet genoeg als het weer op dat moment rustig was.
Op Europees niveau liggen er nieuwe regels klaar die sommige termijnen en de terugbetaling strakker maken, zoals we schreven over de nieuwe passagiersrechten, maar die gelden pas vanaf 2027. Voor wie dit weekend vastzat, gelden de huidige regels. Ons advies is eenvoudig. Kies bewust tussen omboeken en terugbetaling, laat je niet afschepen met een voucher, en bewaar elk bonnetje van de wachttijd.
De redactie van travelfocus.nl schrijft over reizen in Nederland en Europa: routes, plekken die de moeite waard zijn en praktische voorbereiding. Vragen of een correctie? Mail naar info@feelingcontent.nl.