Cruiseschip van TUI botst in Duitsland: je rechten als je cruise uitvalt

Het cruiseschip Mein Schiff 3 van TUI Cruises is zondagavond 25 oktober bij het uitvaren uit Bremerhaven in aanvaring gekomen met een containerschip. Volgens de politie in Bremen raakte niemand gewond, meldde MarketScreener op basis van het Duitse persbureau dpa. Het schip ging terug naar de kade, waar de schade wordt onderzocht. Ook Nieuwsblad en GVA brachten het nieuws.

Voor wie zelf een cruise heeft geboekt, deze winter of volgend jaar, roept zo’n bericht één vraag op. Wat gebeurt er met je geld en je vakantie als het schip niet of maar half vaart? Het antwoord hangt minder af van de rederij dan van hoe je hebt geboekt.

Wat er in Bremerhaven gebeurde

De Mein Schiff 3 lag in Bremerhaven, waar het schip deze herfst vaker vertrekt voor reizen naar Noorwegen en Noord-Europa. Bij het uitvaren ging het mis. Op beelden van het Duitse dpa, gepubliceerd door onder meer de Tagesspiegel, is te zien dat vooral de reddingsboten aan de zijkant beschadigd zijn. Volgens die beelden waren er ongeveer 2400 gasten en 900 bemanningsleden aan boord.

TUI Cruises liet weten dat er “volgens de huidige stand van zaken” geen persoonlijke ongelukken zijn. Over het vervolg van de reis zou de rederij later meer melden. In een latere kop bij MarketScreener staat dat TUI de reis heeft geannuleerd en dat het schip naar een werf moet. Een schip met beschadigde reddingsboten mag in de praktijk niet zomaar weer uitvaren, dus dat ligt voor de hand. Hoe lang de reparatie duurt en welke volgende reizen geraakt worden, is nog niet bekend.

Een cruise is bijna altijd een pakketreis

Hier zit het punt dat veel reizigers missen. Een cruise combineert vervoer (het schip) en verblijf (je hut), en daarmee valt hij in de meeste gevallen onder de Europese pakketreisrichtlijn. Dat geldt ook als je rechtstreeks bij de rederij boekt. In Nederland is die richtlijn opgenomen in het Burgerlijk Wetboek, en daardoor is de rederij of het reisbureau dat je cruise verkocht de organisator die voor de hele reis verantwoordelijk is.

Dat heeft drie gevolgen die je moet kennen.

Annuleert de organisator de reis, dan krijg je het volledige bedrag terug, binnen veertien dagen. Dat geldt ook bij een aanvaring of storm. Wat je in zo’n geval niet krijgt, is een extra schadevergoeding bovenop je geld. De richtlijn noemt dat onvermijdbare en buitengewone omstandigheden, en een aanvaring in een haven valt daar vaak onder. Biedt de rederij een tegoedbon aan, dan mag je die weigeren en om je geld vragen.

Wordt de reis ingekort of verandert de route flink, bijvoorbeeld omdat havens worden overgeslagen of de vertrekdatum dagen opschuift, dan is dat een wijziging van een wezenlijk onderdeel. Je mag dan kiezen of je de nieuwe reis accepteert of kosteloos opzegt met volledige terugbetaling. Ga je wel mee en krijg je minder dan je hebt geboekt, dan heb je recht op een passende prijsverlaging. Die prijsverlaging staat los van de vraag wie er schuld heeft. Alleen de schadevergoeding vervalt bij overmacht, de korting voor wat je gemist hebt niet.

Het derde gevolg is het minst bekende. Alles wat niet in het pakket zat, valt erbuiten. Heb je zelf een vlucht naar Hamburg geboekt om in Bremerhaven aan boord te gaan, of een hotel voor de nacht ervoor, dan hoeft de rederij die niet te vergoeden. Daar zit voor Nederlandse cruisegangers vaak het echte verlies.

Waarom de regels voor scheepspassagiers weinig helpen

Er bestaat ook een Europese verordening voor passagiers op zee, de verordening 1177/2010. Die geeft veerbootreizigers bij vertraging en annulering recht op omboeken of terugbetaling en soms op een compensatie van een kwart tot de helft van de ticketprijs. Voor cruisepassagiers zijn juist die artikelen uitgezonderd. Je houdt wel recht op informatie en op hulp, zoals maaltijden en zo nodig een overnachting, maar het geld komt via de pakketreisregels. Wie bij de rederij aanklopt met een beroep op “passagiersrechten” zoals bij een vlucht, komt daarom meestal niet ver.

Op Europees niveau wordt wel aan de rechten van reizigers gesleuteld. Het Europees Parlement stemde onlangs in met nieuwe passagiersrechten, onder meer over terugbetaling en tegoedbonnen, maar die gelden pas vanaf 2027.

Wat je reisverzekering wel en niet doet

Een annuleringsverzekering betaalt als jij niet kunt gaan, door ziekte, een overlijden in de familie of een andere reden die in je polis staat. Annuleert de rederij, dan is er voor de verzekeraar niets te vergoeden: je krijgt je reissom al terug van de organisator. Voor zelf geboekte vluchten en hotels kan het anders liggen. Sommige polissen dekken extra kosten als je aansluitende reis vervalt, de meeste niet. Kijk in je voorwaarden onder het kopje over vervoermiddelen of het niet doorgaan van de reis, en bel bij twijfel je verzekeraar voordat je iets annuleert. We zagen eerder al hoe streng verzekeraars de polis lezen.

Boek je cruise bij een reisorganisatie die is aangesloten bij de Stichting Garantiefonds Reisgelden (SGR), dan is je geld bovendien beschermd als de organisator failliet gaat. Een geschil over terugbetaling of prijsverlaging kun je voorleggen aan de Geschillencommissie Reizen, mits de organisator daarbij is aangesloten.

Als je nu een TUI-cruise hebt geboekt

Heb je een reis met de Mein Schiff 3 in de komende weken, wacht dan het bericht van TUI Cruises af en annuleer niet zelf. Wie zelf opzegt, betaalt annuleringskosten. Wie wacht tot de organisator annuleert of de reis flink wijzigt, krijgt het hele bedrag terug. Bewaar alle mails en bevestigingen, en vraag bij een gewijzigde route schriftelijk welke havens vervallen. Dat heb je nodig als je later een prijsverlaging wilt vragen.

Onze les uit dit soort berichten is eenvoudig. Boek de vlucht of trein naar de haven, als het kan, mee in hetzelfde pakket, of kies tickets die je kosteloos kunt wijzigen. De cruise zelf is goed beschermd, de reis ernaartoe vaak helemaal niet.