Ruim een kwart van alle reizen met bus, tram, metro en trein gaat inmiddels via OVpay, het systeem waarbij je incheckt met je bankpas, telefoon of de nieuwe OV-pas. Half oktober was dat 28 procent, schrijft staatssecretaris Annet Bertram in antwoorden op Kamervragen, meldt het ANP. Dat klinkt als een langzame overstap, maar het getal verbergt een groot verschil. Reis je zonder korting, dan ben je allang in de meerderheid: van die reizen gaat 64 procent met OVpay. Of je nu al kunt overstappen, hangt dus vooral af van welke reiziger je bent.
Waarom het ene getal 28 is en het andere 64
Het verschil zit in de kortingen en abonnementen. Wie vol tarief reist, kan al sinds 2023 met een bankpas of telefoon in- en uitchecken. Wie met korting reist, zat tot voor kort vast aan de ov-chipkaart. Bij de stads- en streekvervoerders werken de meeste kortingen en abonnementen inmiddels op het nieuwe systeem, maar NS-abonnementen, de studentenreisproducten en meerdere zakelijke reisproducten nog niet. Bertram noemt die overstap volgens het ANP “complex” en geeft er geen precieze planning voor. NS sluit dit jaar de eerste nieuwe klanten aan op de OV-pas, en ook de eerste studenten zouden dit jaar overstappen.
Die 28 procent is dus geen teken dat reizigers het nieuwe systeem links laten liggen. Het is het plafond van wat tot nu toe kon. Wie vol tarief reist, stapte massaal over. De rest wacht op zijn vervoerder.
Welke reiziger ben jij?
Uit de cijfers en de berichtgeving volgen drie groepen, elk met een eigen antwoord.
Je reist zonder korting. Dan kun je vandaag nog overstappen. Je hebt niets nieuws nodig: een contactloze bankpas of creditcard werkt, net als je telefoon of smartwatch met Apple Pay of Google Wallet. Je betaalt het volle tarief, en het bedrag wordt na het uitchecken van je rekening afgeschreven, schreef Kassa eerder dit jaar. Je hoeft dus nooit meer saldo op te waarderen.
Je reist met korting bij bus, tram of metro. Leeftijdskorting en de meeste regionale abonnementen kunnen al op het nieuwe systeem. Daarvoor heb je wel de OV-pas nodig, want op een gewone bankpas kun je geen kortingsproduct zetten. De OV-pas kost volgens Kassa 6 euro en is vijf jaar geldig. Alles regel je in je OVpay-account, niet meer op de kaart zelf.
Je hebt een NS-abonnement of studentenreisproduct. Dan wacht je. Die producten werken nog niet op OVpay. Reis je met een betaald NS-abonnement, dan krijg je volgens Kassa vanzelf een nieuwe pas toegestuurd als het zover is. Heb je een anonieme ov-chipkaart, dan moet je de vervanging zelf regelen.
Zo check je in met je bankpas
Het werkt aan dezelfde paal als de ov-chipkaart. Je houdt je pas of telefoon tegen de lezer bij het instappen en weer bij het uitstappen. Bij het inchecken wordt een instaptarief gereserveerd, en bij het uitchecken wordt de echte ritprijs verrekend. Vergeet je uit te checken, dan betaal je dat instaptarief, dat volgens Radar in 2023 4 euro in bus, tram en metro was en 20 euro in de trein. Gaat het mis, dan kun je via de app of de website van OVpay alsnog uitchecken.
De grootste valkuil is niet het vergeten, maar het mengen. Je moet in- en uitchecken met precies hetzelfde betaalmiddel. Bewaar je je bankpas en je ov-chipkaart samen in een hoesje, dan pakt de lezer de pas met het sterkste signaal. Zo check je soms in met de ene en uit met de andere, en betaal je twee keer het instaptarief. Volgens Radar vertelde Translink, het bedrijf achter het systeem, dat je in dat geval één van de twee kunt terugvragen. Houd dus één pas apart voor het ov, of check consequent in met je telefoon.
Wanneer stopt de ov-chipkaart?
Hier is de planning opgeschoven. In juni schreef Kassa nog dat de ov-chipkaart eind 2027 zou verdwijnen. Bertram verwacht nu dat de kaart ergens in 2028 niet meer wordt geaccepteerd, met als doel dat de meeste reizigers volgend jaar overstappen. Een exacte datum is er nog niet.
Heb je nog saldo op een oude kaart staan, dan gaat dat niet vanzelf mee naar je nieuwe pas. Je vraagt het terug via de terugvraagpagina van de ov-chipkaart met je kaartnummer, de vervaldatum en je rekeningnummer.
Ga je volgend jaar vaker met de trein, houd dan rekening met de hogere prijzen: we zetten op een rij wat een treinkaartje in 2027 kost. Met je bankpas betaal je het volle tarief, precies wat een reis zonder korting op de ov-chipkaart kost. Alleen de manier van betalen verandert.
De redactie van travelfocus.nl schrijft over reizen in Nederland en Europa: routes, plekken die de moeite waard zijn en praktische voorbereiding. Vragen of een correctie? Mail naar info@feelingcontent.nl.