Een negatief reisadvies voelt als een vrijbrief om je reis af te blazen, maar dat is het niet. Begin deze week stond in een Vlaamse krant het verhaal van een reizigster die haar reis naar Qatar niet gratis mocht annuleren, ondanks een negatief Belgisch advies. Wie in Nederland boekte, zit in een andere positie, om te beginnen omdat Qatar hier geen code oranje meer heeft. De vraag blijft wel hetzelfde: wanneer krijg je je geld terug, en wanneer niet?
Welke kleur Qatar nu heeft
Afgelopen zomer stond heel Qatar op oranje. Sinds 8 september geldt voor het grootste deel van het land weer geel, staat in het reisadvies van Buitenlandse Zaken, met de zin dat je erheen kunt reizen maar dat er bijzondere veiligheidsrisico’s zijn. België is voorzichtiger: de Belgische FOD Buitenlandse Zaken raadt alle niet-essentiële reizen naar Qatar nog af. Zelfde land, dus een ander advies. Dat de Britten eind oktober juist waarschuwden voor escalatie rond Qatar en Abu Dhabi, verandert de Nederlandse kleur niet. Reis je vanuit Nederland, dan kun je je op dit moment dus niet op code oranje beroepen.
Wat een reisadvies juridisch is
Een reisadvies is geen verbod. De ANWB noemt het niet bindend, en ook de Belgische overheid schrijft dat het alleen als leidraad is bedoeld. De beslissing om te gaan ligt bij jou en de reisorganisatie. Vroeger annuleerden organisaties pakketreizen standaard bij oranje of rood, maar dat gebeurt niet meer vanzelf, meldde de ACM in 2021.
Je recht komt uit de wet, niet uit de kleur. Volgens artikel 7:509 lid 3 van het Burgerlijk Wetboek mag je een pakketreis voor vertrek zonder vergoeding opzeggen bij onvermijdbare en buitengewone omstandigheden op de bestemming die grote gevolgen hebben voor de reis. Een negatief advies is daarvoor een sterk argument, maar geen automatisme. De Consumentenbond vond het in 2021 tegen de wet als reizigers bij een negatief advies hun geld niet terugkregen. Niet elke reisorganisatie ziet dat zo, en dan kan zo’n zaak bij de geschillencommissie eindigen.
Wanneer je sterk staat, en wanneer niet
Het hangt vooral af van wat je boekte en wanneer.
- Pakketreis, advies verslechterd na je boeking. Hier sta je het sterkst. In een uitspraak van januari 2022 kreeg een reiziger naar Mallorca de volledige reissom van 1632,74 euro terug. De reiziger boekte bij geel, vijf dagen voor vertrek werd het oranje, en de organisator rekende 999 euro annuleringskosten. Doorslaggevend was dat de organisator afweek van wat in de branche gebruikelijk is en niet goed had uitgelegd waarom de reis toch door kon gaan en wat een kleurwissel voor de boeking zou betekenen.
- Pakketreis, advies was al negatief toen je boekte. Dan heb je het risico in principe geaccepteerd. De ANWB noemt dat een voorziene situatie, en angst telt niet als reden om je geld terug te vragen. Wel zegt de ACM dat je je op kosteloos annuleren kunt beroepen als de informatie van de aanbieder onvolledig of onduidelijk was, of als de situatie ter plekke verslechtert.
- Losse vlucht en los hotel. Hier helpt het reisadvies je het minst. Een vlucht die wordt uitgevoerd en een hotel dat beschikbaar is, kun je volgens de ANWB niet kosteloos annuleren. Gaat de vlucht niet door, dan krijg je de ticketprijs terug. Sommige maatschappijen bieden wel ruimere omboekopties aan, dus kijk in de app.
De rol van het Calamiteitenfonds
Heb je bij je boeking de bijdrage aan het Calamiteitenfonds betaald en is de organisator aangesloten, dan kan er een extra route zijn. Bij een dreigende calamiteit kan het fonds een dekkingsbeperking instellen. Vanaf 30 dagen voor vertrek mogen organisatie en reiziger dan kosteloos annuleren, en krijg je de reissom terug, schrijft de ANWB. Is er voor het gebied een calamiteit vastgesteld, dan kun je onder de ANVR-voorwaarden vanaf drie kalenderdagen voor vertrek kosteloos opzeggen of, als dat kan, omboeken. Let op dat dit fonds kijkt naar wat het zelf vaststelt, niet naar de kleur op de kaart.
Wat je verzekering wel en niet doet
Reken niet op je annuleringsverzekering. Univé schrijft dat je niet via die verzekering kunt annuleren omdat het advies negatief wordt, en andere verzekeraars hanteren hun eigen voorwaarden. Je reisverzekering blijft meestal wel gelden, maar dekt geen schade die samenhangt met de reden voor het oranje advies. We schreven daar eerder over bij het reisadvies voor Saoedi-Arabië.
Wat je doet als je niet wilt gaan
Annuleer niet meteen zelf, want dan betaal je mogelijk gewoon de annuleringskosten. Vraag de organisator eerst schriftelijk wat de opties zijn en waarom de reis volgens hem veilig door kan gaan. Bewaar het reisadvies van de dag waarop je boekte en de dag waarop je belt, en vraag je verzekeraar om een schriftelijk antwoord, zoals ook de Dagelijkse Standaard aanraadt. Komt je organisator niet over de brug, dan kun je bij een aangesloten bedrijf naar de Geschillencommissie Reizen. De Mallorca-zaak laat zien dat uitleg vooraf daar zwaar telt.
De redactie van travelfocus.nl schrijft over reizen in Nederland en Europa: routes, plekken die de moeite waard zijn en praktische voorbereiding. Vragen of een correctie? Mail naar info@feelingcontent.nl.