Rond Schiphol worden de komende tijd meer ganzen en andere vogels verjaagd. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, de provincie Noord-Holland, de gemeente Haarlemmermeer en Schiphol nemen extra maatregelen om het risico op vogelaanvaringen te verkleinen, meldde Radio Aalsmeer op 22 oktober 2026. Aanleiding zijn twee incidenten dit jaar waarbij meerdere ganzen tegelijk betrokken waren.
Voor de reiziger roept dat twee vragen op. Hoe vaak gebeurt dit eigenlijk, en wat betekent het voor jouw vlucht als het gebeurt?
Wat er verandert rond de luchthaven
Op het terrein van Schiphol zelf werkt al een speciaal team dat dag en nacht vogels opspoort en verjaagt. Het probleem zit vooral daarbuiten. Ganzen foerageren op weilanden en akkers in de Haarlemmermeer en vliegen in groepen dwars door de aan- en uitvliegroutes. In een gebied rond Schiphol wordt nu extra ingezet op verjagen, en de partijen willen de omgeving minder aantrekkelijk maken voor vogels. De aanpak bouwt voort op het Convenant reduceren vogelaanvaringen Schiphol 2025-2031. Daarin staat onder meer dat waterplassen anders kunnen worden ingericht en dat teelten worden gestimuleerd die ganzen minder aantrekken. Doden is volgens het convenant een uiterste middel.
De betrokken partijen zeggen er zelf eerlijk bij dat vogelaanvaringen niet volledig te voorkomen zijn. Het doel is het risico zo klein mogelijk te maken.
Waarom juist ganzen
De meeste aanvaringen zijn onschuldig. Een meeuw of spreeuw tegen de neus van een vliegtuig laat vaak alleen een vlek achter, en piloten melden het pas na de landing. Ganzen zijn een ander verhaal. Een grauwe gans weegt al gauw een paar kilo en vliegt in groepen. Komen er meerdere tegelijk in een motor terecht, dan kan die uitvallen. Het bekendste voorbeeld is de landing van US Airways op de Hudson in New York in 2009, nadat beide motoren ganzen hadden geraakt.
Moderne vliegtuigen kunnen veilig verder op één motor, en piloten trainen er geregeld op. In de praktijk betekent een aanvaring met ganzen daarom meestal dat het toestel terugkeert naar het vliegveld of een doorstart maakt, niet dat er iets dramatisch gebeurt. Wat een doorstart is en waarom piloten ervoor kiezen, lees je in ons stuk over afgebroken landingen op Schiphol.
Wat een vogelaanvaring met je vlucht doet
Merkt de bemanning tijdens het opstijgen dat er een vogel is geraakt, dan kan het toestel terugkeren naar Schiphol. Na de landing wordt het vliegtuig gecontroleerd door een technicus. Dat kan een uur duren, maar ook langer als er schade is aan een motor of de neus. Soms wordt de vlucht met een ander toestel uitgevoerd, soms valt hij uit.
Ook wie niet zelf in dat toestel zat, kan het merken. Een vliegtuig dat na een aanvaring aan de grond blijft, ontbreekt in de planning van de rest van de dag, en dat kan vertraging opleveren voor latere vluchten met hetzelfde toestel.
Heb je recht op compensatie?
Meestal niet, en dat staat vast sinds een uitspraak van het Europees Hof van Justitie uit 2017. Het Hof oordeelde dat een aanvaring met een vogel een buitengewone omstandigheid is, waardoor een maatschappij geen compensatie hoeft te betalen voor een flinke vertraging, staat in het persbericht van het Hof. Er zit wel een grens aan. Heeft een erkende deskundige het toestel na de aanvaring al luchtwaardig verklaard, dan mag de maatschappij een extra vertraging niet verklaren met een tweede controle.
Wat je wel houdt, zijn de andere rechten uit de Europese regels. Bij een lange vertraging of annulering heb je recht op verzorging, zoals eten en drinken en zo nodig een hotel, en bij een annulering op een andere vlucht of je geld terug. Die rechten gelden ook bij een buitengewone omstandigheid. Vraag bij de balie dus altijd naar maaltijdbonnen of een hotel, ook als de maatschappij zegt dat er geen compensatie komt.
Vliegtuigen botsen overigens niet alleen met vogels. Zo meldde NH Nieuws eerder dat een toestel bij het opstijgen op Schiphol een vos raakte. De nieuwe maatregelen gaan over vogels, maar ze laten zien dat de omgeving van een luchthaven met zoveel weiland en water een permanente zorg blijft.
De redactie van travelfocus.nl schrijft over reizen in Nederland en Europa: routes, plekken die de moeite waard zijn en praktische voorbereiding. Vragen of een correctie? Mail naar info@feelingcontent.nl.