De twee grootste vakbonden van Spanje, UGT en CCOO, leggen op woensdag 11 november 24 uur lang het werk neer. Het is een algemene staking tegen de woningcrisis, en volgens de ANWB kan die flink wat vluchten en openbaar vervoer raken. Op het stakingsoverzicht van de ANWB, dat dagelijks wordt bijgewerkt, is het op dit moment de enige aangekondigde actie in Europa die reizigers raakt. De Belgische actiedagen van begin oktober zijn achter de rug. Vlieg je rond 11 november naar of vanuit Spanje, dan is dit het moment om je reis tegen het licht te houden.
Waarom er gestaakt wordt
De aanleiding is de woningcrisis. Die kreeg in september een gezicht door de uitzetting van een 87-jarige vrouw in Madrid, en sindsdien gingen tienduizenden Spanjaarden de straat op. De vakbonden eisen loonsverhogingen van 4 tot 7 procent en maatregelen om wonen betaalbaar te maken. Volgens idealista is het de eerste landelijke algemene staking die beide grote vakbonden samen steunen in veertien jaar. Ook kleinere en regionale bonden, waaronder die in Galicië en Baskenland, doen mee.
De datum is politiek gekozen. De staking valt ruim twee weken voor de Spaanse parlementsverkiezingen van 29 november en twee dagen voor de start van de campagne. Dat maakt het waarschijnlijk dat de bonden er een zichtbare dag van willen maken.
Wat je merkt als je reist
Bij eerdere algemene stakingen werden volgens de ANWB veel vluchten geannuleerd en lag het openbaar vervoer regionaal plat. Ook ziekenhuizen, loketten, winkels en horeca kunnen hinder geven. Hoeveel precies, hangt af van de minimumdiensten. In Spanje stelt de overheid bij stakingen in vitale sectoren zoals vervoer zulke minimumdiensten vast, en die zijn voor 11 november nog niet bekend. Pas als die er zijn, kun je inschatten hoeveel treinen en vluchten er rijden en vliegen.
Vlieg je op 11 november naar Spanje of terug? Houd de berichten van je luchtvaartmaatschappij in de gaten en zorg dat je e-mailadres en telefoonnummer in je boeking kloppen. Maatschappijen schrappen bij zo’n staking vaak vooraf een deel van hun vluchten en bieden dan omboeken aan.
Ben je al in Spanje? Plan op die dag geen lange treinreis en geen afspraak die afhangt van het ov. Een huurauto of een dag later reizen is dan vaak de rustigste keus.
Rij je met de auto? Een algemene staking raakt vooral vervoer met personeel. Op de weg merk je het meest aan drukte rond steden waar het ov uitvalt, en aan demonstraties in de grote steden.
Je rechten bij een geschrapte vlucht
Hier zit een belangrijk verschil dat bij elke staking terugkomt. Gaat het eigen personeel van een luchtvaartmaatschappij in staking, dan heeft het Europese Hof bepaald dat dit geen buitengewone omstandigheid is. Je hebt dan recht op compensatie als je vlucht uitvalt of flink vertraagd is. Bij een staking buiten de maatschappij, zoals bij de luchtverkeersleiding, het luchthavenpersoneel of een algemene staking, kan de maatschappij zich wel op buitengewone omstandigheden beroepen en hoeft ze meestal geen compensatie te betalen.
Wat je in beide gevallen wel houdt, is het recht op een andere vlucht of je geld terug, en op opvang zoals maaltijden en zo nodig een hotel als je moet wachten. Hoe dat in de praktijk uitpakte bij de staking van de luchtverkeersleiding in Italië, schreven we eerder deze maand.
Bij 11 november ligt het dus genuanceerd. Doen grondafhandelaars of cabinepersoneel van een maatschappij mee, dan kan dat per geval anders uitvallen dan bij een staking van de luchtverkeersleiding. Wij zouden bij een geschrapte vlucht daarom altijd een claim indienen en de maatschappij laten uitleggen waarom ze een beroep op buitengewone omstandigheden doet. Heb je een pakketreis geboekt, dan is de reisorganisatie je eerste aanspreekpunt.
De redactie van travelfocus.nl schrijft over reizen in Nederland en Europa: routes, plekken die de moeite waard zijn en praktische voorbereiding. Vragen of een correctie? Mail naar info@feelingcontent.nl.