Vlieg je binnen Schengen, dan heb je nergens last van, want daar is geen grenscontrole. Vlieg je naar een bestemming buiten Schengen, zoals Londen, Turkije, Marokko of de Verenigde Staten, of reis je met iemand zonder EU-paspoort, neem dan ruim meer tijd dan je gewend bent. Wij rekenen op dit moment op minstens drie uur voor vertrek, en een half uur extra als er iemand zonder EU-paspoort meereist.
De aanleiding is een bericht van het AD van donderdag 24 september. Daarin wordt de situatie bij de grenscontrole op Schiphol dag na dag ‘kritiek’ genoemd, met urenlange wachttijden, passagiers die hun vlucht missen en schade voor de maatschappijen. Het is een vervolg op wat we op 18 september schreven over het uitstel van een deel van de EES-controle. Dat uitstel heeft de rijen dus niet opgelost.
Waarom het aan de grens zo vastloopt
De oorzaak is het Entry/Exit System, het Europese systeem dat sinds april 2026 aan de buitengrenzen van Schengen draait. Reizigers van buiten de EU worden daarin geregistreerd met een gezichtsscan en vingerafdrukken, in plaats van een stempel in hun paspoort. Dat kost per persoon meer tijd dan een gewone controle, en het systeem heeft al maanden last van storingen.
Nieuw is het probleem niet. In augustus meldde NL Times al dat Schiphol wachttijden van een tot twee uur zag voor reizigers met een niet-EU-paspoort bij aankomst. KLM-topvrouw Marjan Rintel sprak eind juli, bij de halfjaarcijfers, over wachtrijen tot drie uur en gemiste overstappen, meldde Up in the Sky. Schiphol wijst er zelf steeds op dat de grenscontrole de verantwoordelijkheid is van de Koninklijke Marechaussee en het ministerie van Defensie.
Nederland is een van de negen Schengenlanden die de volledige biometrische registratie tijdelijk mogen laten vallen als het te druk wordt. Daarbij registreert de Marechaussee reizigers op piekmomenten alleen op basis van hun paspoortgegevens. Dat de rijen desondanks zo lang blijven, zegt vooral iets over hoe krap het aan de balies is.
Voor wie het geldt
Heb je een Nederlands paspoort, dan word je zelf niet in het EES geregistreerd. Toch sta je in dezelfde vertrekhal en soms in dezelfde rij als de reizigers die dat wel moeten. Je eigen controle gaat snel, maar je kunt er pas aan beginnen als je aan de beurt bent. Drie groepen merken het het meest.
- Reizigers naar een bestemming buiten Schengen, bij vertrek en bij terugkomst.
- Gezinnen of stellen waarvan een van de reizigers geen EU-paspoort heeft. Jullie gaan door verschillende rijen, en de ander is er veel langer mee bezig.
- Overstappers die op Schiphol van een vlucht van buiten Schengen naar een vlucht binnen Schengen gaan, of andersom. Die moeten tussendoor door de paspoortcontrole.
Hoe vroeg je nu op Schiphol moet zijn
Schiphol noemt geen nieuwe officiële tijd, dus dit is ons advies op basis van de wachttijden die de afgelopen weken zijn gemeld. We gaan ervan uit dat je nog door de beveiliging moet en, bij een reis buiten Schengen, door de paspoortcontrole.
| Soort reis | Aanwezig voor vertrek |
|---|---|
| Binnen Schengen, alleen handbagage | 2 uur |
| Binnen Schengen, met ruimbagage | 2,5 uur |
| Buiten Schengen, iedereen met EU-paspoort | 3 uur |
| Buiten Schengen, met een reisgenoot zonder EU-paspoort | 3,5 uur |
Dat is ruimer dan het advies van 1,5 tot 2 uur dat we eerder gaven voor reizen met alleen handbagage. Dat advies klopt nog steeds voor een rustige dag binnen Europa, maar niet voor een ochtendvlucht naar een bestemming buiten Schengen zolang dit speelt. Wij zitten liever een uur met een koffie bij de gate dan dat we een vlucht van enkele honderden euro’s zien vertrekken. Houd de verwachte wachttijden bij de beveiliging in de gaten op de site van Schiphol, maar reken er niet op dat die ook iets zeggen over de rij bij de grens.
Bij terugkomst en bij een overstap
Bij aankomst uit een land buiten Schengen is het wachten vooral vervelend, tenzij je een trein of een aansluitende vlucht moet halen. Boek een treinkaartje zonder vaste tijd, en plan een ophaalmoment liever te laat dan te vroeg. Wie iemand komt halen, doet er goed aan eerst de aankomsttijd te controleren en dan nog een uur extra te rekenen.
Bij een overstap op Schiphol tussen een vlucht van buiten en binnen Schengen is een uur op dit moment erg krap. Heb je beide vluchten op één ticket geboekt, dan zet de maatschappij je in de regel op een volgende vlucht als je de aansluiting mist. Bij twee losse tickets draai je zelf op voor een gemiste vlucht. Wie nu nog moet boeken, kiest bij twijfel dus de langere overstap. Wat er de rest van dit jaar verder verandert aan de grenzen, lees je in ons overzicht van ETIAS en EES.
De redactie van travelfocus.nl schrijft over reizen in Nederland en Europa: routes, plekken die de moeite waard zijn en praktische voorbereiding. Vragen of een correctie? Mail naar info@feelingcontent.nl.