Boven de luchthaven van Charleroi wordt sinds woensdag 16 september elke nacht gestaakt. De Belgische luchtverkeersleiders van skeyes leggen het werk neer tussen 22.00 en 08.00 uur, en dat kost tot nu toe ongeveer 160 vluchten. De actie kan doorlopen tot 10 oktober, dus wie in de herfstvakantie vanaf Charleroi vliegt heeft er nog mee te maken. Valt je vlucht uit, dan heb je altijd recht op je geld terug of een andere vlucht, maar op de 250 euro compensatie moet je in dit geval niet rekenen.
Waarom er wordt gestaakt
De ruzie gaat over de nachtpremies van de luchtverkeersleiders en over de overgang naar een digitale verkeerstoren in Namen, die straks de vliegtuigen voor Charleroi en Luik gaat begeleiden. Toen de onderhandelingen daarover klapten, kondigden de vakbonden 24 stakingsnachten aan. De directie van skeyes legde daarna een voorstel op tafel met een structureel extra jaarsalaris van 10.000 euro bruto per luchtverkeersleider vanaf 1 oktober 2028, plus vier mijlpaalpremies van samen nog eens 10.000 euro bruto over achttien maanden. Dat voorstel heeft de acties tot nu toe niet gestopt.
De schade loopt op. VRT NWS meldde zondag dat de luchthaven voor maandag 34 geschrapte vluchten verwachtte, boven op de vluchten die in de dagen daarvoor al sneuvelden. Skeyes waarschuwde eerder dat er over de hele periode tot 832 vliegbewegingen geraakt kunnen worden. Ryanair is veruit de grootste gebruiker van Charleroi en draait dus ook op voor het grootste deel van de annuleringen, met bestemmingen als Madrid, Valencia, Barcelona, Bologna en Stockholm op de lijst.
Wat je altijd krijgt als je vlucht wordt geschrapt
Bij een annulering moet de maatschappij je een keuze voorleggen, en die keuze is aan jou. Je kunt je ticket laten terugbetalen, je kunt zo snel mogelijk op een andere vlucht naar dezelfde bestemming worden gezet, of je kunt later op een moment van je eigen keuze vertrekken. Dat staat in de Europese passagiersrechten, die de Europese Unie zelf per situatie uitlegt.
Daarnaast loopt de verzorging gewoon door zolang je op de luchthaven wacht. Dat betekent eten en drinken in redelijke hoeveelheden, twee telefoontjes of mails, en bij een nacht wachten een hotelkamer met vervoer ernaartoe. Die verzorging vervalt niet bij een staking van de luchtverkeersleiding, want daar is geen uitzondering voor. Bewaar dus je bonnetjes als je zelf een broodje of een taxi moet betalen, want dat kun je terugvragen.
Waarom de compensatie hier waarschijnlijk wegvalt
De vergoeding van 250, 400 of 600 euro is iets anders dan terugbetaling. Die krijg je alleen als de maatschappij zelf iets te verwijten valt en als je minder dan veertien dagen van tevoren te horen kreeg dat de vlucht niet doorgaat. Bij buitengewone omstandigheden vervalt het recht erop, en de Europese uitleg noemt beslissingen van de luchtverkeersleiding daar met zoveel woorden bij.
Daar zit meteen het verschil met een staking van cabinepersoneel of piloten. Een staking van de eigen mensen van een luchtvaartmaatschappij telt níét als buitengewone omstandigheid, want dat hoort bij het normale bedrijfsrisico. Een staking bij een externe partij zoals skeyes ligt anders, zolang de maatschappij kan aantonen dat zij alle redelijke maatregelen nam om de vlucht toch te laten doorgaan. In de praktijk wijzen maatschappijen claims na een staking van luchtverkeersleiders vrijwel altijd af. Hoe die regels in het algemeen werken hebben we eerder op een rij gezet in ons stuk over de Europese compensatierechten.
Dat het zo werkt is uit te leggen, maar eerlijk voelt het niet. Jij koos een vroege vlucht omdat die goedkoop was, en je betaalt nu voor een cao-conflict waar je part noch deel aan hebt. Het enige wat helpt is vooraf rekening houden met het risico.
Wat je nu het beste doet
De staking raakt vooral de randen van de dag, want er wordt tussen 22.00 en 08.00 uur gestaakt. Vluchten die vroeg in de ochtend vertrekken of laat op de avond landen zijn dus de risicogroep, en dat zijn bij een prijsvechter net de goedkoopste slots.
- Controleer je vluchtnummer op de pagina met reisupdates van Ryanair en houd je mail in de gaten, want annuleringen komen soms pas een dag van tevoren binnen.
- Boek niet op eigen houtje een nieuw ticket voordat de maatschappij je vlucht officieel heeft geschrapt, want dan raak je je recht op gratis omboeking kwijt.
- Kijk of je naar een vlucht midden op de dag kunt verschuiven, want omboeken binnen dezelfde maatschappij is bij een annulering kosteloos.
- Heb je een aansluitende trein of een geboekt hotel, regel dan zo vroeg mogelijk een alternatief, want die kosten vallen buiten de passagiersrechten.
- Zaventem, Eindhoven en Luik liggen alle drie binnen redelijke afstand als je vanaf Charleroi zou vertrekken en de vlucht sneuvelt.
Wordt je koffer ondertussen wel meegenomen en je zelf niet, dan is dat een apart verhaal. Wat je dan op de luchthaven meteen regelt staat in ons stuk over een koffer die niet aankomt. En gaat het om een annulering die niets met een staking te maken heeft, dan liggen je kansen op compensatie een stuk beter, zoals we lieten zien bij de geschrapte vluchten van KLM Cityhopper.
De redactie van travelfocus.nl schrijft over reizen in Nederland en Europa: routes, plekken die de moeite waard zijn en praktische voorbereiding. Vragen of een correctie? Mail naar info@feelingcontent.nl.