Wie in de zomer weinig vrij nam, zit in oktober vaak nog met een flinke stapel vakantiedagen. Dat is geen probleem zolang je weet wanneer ze vervallen. In Nederland vervallen wettelijke vakantiedagen een half jaar na het jaar waarin je ze opbouwde, en bovenwettelijke dagen pas na vijf jaar. Je werkgever mag een verlofaanvraag alleen weigeren als daar een zwaarwegende reden voor is, en moet dat binnen twee weken doen. Hieronder staan de regels op een rij, net op tijd om nog een herfst- of winterreis te plannen.
Aanleiding, meer dagen over na de zomer
Op 12 oktober meldde het Belgische HR-bedrijf Acerta, op basis van gegevens van 350.000 werknemers in de Belgische privésector, dat werknemers in juli en augustus minder vakantie opnemen dan een paar jaar geleden. Daardoor blijven er na de zomer meer dagen over voor het najaar, schreef Made in. Dat onderzoek gaat over België, waar wettelijke vakantiedagen in principe binnen hetzelfde jaar moeten worden opgenomen. In Nederland werken de regels anders, en die zetten we hieronder op een rij.
Wanneer je vakantiedagen vervallen
Nederland kent twee soorten vakantiedagen, en ze hebben elk een eigen houdbaarheid. Volgens Ondernemersplein van de overheid gelden deze termijnen.
| Soort | Hoeveel | Geldig tot |
|---|---|---|
| Wettelijke vakantiedagen | vier keer het aantal dagen dat je per week werkt, bij een volledige werkweek dus 20 dagen | zes maanden na het jaar van opbouw, dagen uit 2026 dus tot 1 juli 2027 |
| Bovenwettelijke vakantiedagen | wat er in je contract of cao bovenop komt | vijf jaar na het jaar van opbouw |
Werkgever en werknemer mogen afspreken dat wettelijke dagen langer geldig blijven, tot maximaal vijf jaar. Kijk daarom ook in je cao of arbeidsovereenkomst, want daar kan iets anders in staan dan het wettelijke minimum.
Er is een belangrijke uitzondering. Wettelijke dagen vervallen niet als je redelijkerwijs niet in staat was om ze op te nemen, bijvoorbeeld door langdurige ziekte. Ook moet je werkgever je in de gelegenheid stellen om vakantie te nemen en je erop wijzen dat dagen dreigen te vervallen. Doet je werkgever dat niet, dan vervallen ze in principe niet na zes maanden.
Wij zouden het niet op die uitzondering laten aankomen. Wie nu nog dagen uit 2025 heeft staan, is meestal al te laat voor de wettelijke dagen daarvan, tenzij er iets anders is afgesproken. Dagen uit 2026 kun je tot de zomer van 2027 rustig inzetten, maar plan ze wel.
Mag je baas je verlof weigeren?
Je werkgever stelt de vakantie vast volgens jouw wensen. Dat is het uitgangspunt in de wet. Hij mag een aanvraag alleen weigeren als daar gewichtige redenen voor zijn, zoals een bedrijf dat niet kan draaien als je er in die periode niet bent. Drukte alleen is niet altijd genoeg.
- Binnen twee weken. Heeft je werkgever binnen twee weken na je aanvraag niet schriftelijk bezwaar gemaakt, per mail of per post, dan is je vakantie vastgesteld zoals je die aanvroeg.
- Eenmaal toegekend is toegekend. Een vakantie die al is vastgesteld, mag je werkgever alleen nog wijzigen om zeer dringende redenen en na overleg met jou. Kost dat jou geld, bijvoorbeeld omdat je een reis moet annuleren, dan moet hij die schade vergoeden.
- Collectieve vrije dagen. Sommige bedrijven hebben vaste vrije dagen, zoals tussen kerst en oud en nieuw. Die moeten dan wel in de cao of het contract staan, of met de ondernemingsraad zijn afgesproken.
Vraag je vakantie daarom altijd schriftelijk aan, ook als het op je werk gebruikelijk is om het even mondeling te regelen. Dan weet je precies wanneer die twee weken ingaan.
Wat je met die dagen kunt doen
Laten uitbetalen is voor wettelijke dagen geen optie zolang je in dienst bent. Dat kan pas bij het einde van je contract. Bovenwettelijke dagen mogen soms wel worden uitbetaald, als dat in je cao of contract staat. Het verstandigste blijft gewoon gaan.
Eind oktober en november zijn voor een korte reis eigenlijk prima maanden. De herfstvakantie is dan voorbij, vluchten en hotels zijn rustiger, en in Zuid-Europa is het vaak nog aangenaam. Tips voor bestemmingen die dan nog warm zijn, staan in ons stuk over waar het eind oktober nog warm en zonnig is. En word je onderweg ziek, dan hoef je die dagen niet zomaar kwijt te zijn. Hoe je ze terugkrijgt, lees je in ons stappenplan over ziek worden tijdens je vakantie.
De redactie van travelfocus.nl schrijft over reizen in Nederland en Europa: routes, plekken die de moeite waard zijn en praktische voorbereiding. Vragen of een correctie? Mail naar info@feelingcontent.nl.