De zomer is voorbij en dan komt bij veel mensen de rekening. Je lag drie dagen van je vakantie met koorts op een hotelkamer en die dagen zijn gewoon van je verlofsaldo af. Terecht? In Nederland vrijwel nooit, en toch gebeurt het aan de lopende band. Het verschil zit bijna altijd in wat je in de eerste twee dagen wel of niet hebt gedaan.
Waar deze vraag vandaan komt
Het Laatste Nieuws schreef deze week over Belgisch onderzoek naar werknemers die ziek werden tijdens hun verlof. Slechts ongeveer een kwart van hen kreeg die dagen terug. Ruim de helft vroeg er simpelweg nooit om en bij ongeveer een op de vijf werd het verzoek geweigerd. In België is sinds januari 2024 geregeld dat ziektedagen tijdens wettelijke vakantie niet als opgenomen vakantie tellen, mits je je meteen ziek meldt en binnen twee werkdagen een doktersattest inlevert.
Dat zijn Belgische regels en Belgische cijfers, dus reken je daar in Nederland niet rijk of arm mee. De Nederlandse regel is zelfs iets ruimer dan de Belgische, maar het patroon uit dat onderzoek herkennen wij hier precies zo. Mensen vragen er niet om, omdat ze denken dat ziek zijn op je eigen tijd nu eenmaal pech is.
Wat er in Nederland geldt
De hoofdregel is eenvoudig. Word je ziek tijdens je vakantie, dan zijn dat ziektedagen en geen vakantiedagen. Je werkgever mag ze niet zomaar van je saldo afhalen. Er zijn twee uitzonderingen. De eerste is dat je er zelf mee instemt, bijvoorbeeld omdat je de dagen toch al kwijt was en geen gedoe wilt. De tweede is dat er vooraf schriftelijk is afgesproken dat bovenwettelijke dagen worden afgeboekt, meestal in je contract of in de cao. Wettelijke vakantiedagen, viermaal je wekelijkse arbeidsduur per jaar, blijven altijd buiten schot. Dat staat ook zo uitgelegd bij de Rijksoverheid.
Er zit nog een detail in waar bijna niemand aan denkt. Ben je langdurig ziek en neem je vakantie op, dan krijg je over die dagen honderd procent loon in plaats van de zeventig procent die vaak bij ziekte geldt. Dat kan een reden zijn om dagen juist wel op te nemen. En let op dat het hier gaat om jouw eigen ziekte. Een verregende week, een geannuleerde excursie of een kind dat ziek wordt vallen er niet onder, want daarvoor bestaan andere verlofvormen.
Het stappenplan vanaf de dag dat je ziek wordt
Meld je op de dag zelf ziek bij je werkgever, via de weg die in het verzuimreglement staat. Een berichtje aan een collega is geen ziekmelding. Geef daarbij je vakantieadres en een telefoonnummer waarop je bereikbaar bent, want dat is voor de arbodienst het verschil tussen een geldige melding en een losse mededeling.
Ga vervolgens naar een arts ter plaatse en vraag om een verklaring met de datum, de klacht en de verwachte duur. Bewaar ook de rekening en de recepten. In Nederland oordeelt de bedrijfsarts over je arbeidsongeschiktheid en niet de dokter op Kreta, maar zo’n gedateerd papier is wel het bewijs dat je op die dagen echt ziek was. Meld je beter zodra je beter bent, ook als je nog op vakantie bent, want anders lopen de ziektedagen door en dat wil je ook niet.
Terug op kantoor vraag je schriftelijk om terugboeking van de dagen, met de verklaring erbij. Wordt dat geweigerd, kijk dan eerst in je cao en in het verzuimreglement of daar iets over bovenwettelijke dagen staat. Levert dat niets op, dan is je vakbond of het Juridisch Loket de volgende stap. Bij FNV staat de procedure met dezelfde nadruk op tijdig melden en een verklaring van een arts.
Wat je voor vertrek al kunt regelen
Het meeste werk zit niet in de ziekte maar in het bewijs, en dat regel je thuis. Neem je Europese zorgpas mee, zodat je in de EU, Noorwegen, IJsland, Liechtenstein en Zwitserland bij de publieke zorg terecht kunt tegen lokale voorwaarden. Zet het nummer van je reisverzekering in je telefoon en niet alleen in een map thuis. En zoek voor vertrek even op hoe de ziekmelding bij jouw werkgever precies loopt, want dat is de informatie die je op het slechtste moment niet wilt gaan opzoeken. In ons overzicht van wat je thuis regelt voordat je vertrekt staat de rest van die lijst.
Wij vinden dat werkgevers hier zelf ook een taak hebben. Uit dat Belgische onderzoek bleek dat meer dan de helft van de werknemers er nooit om vraagt, en dat is geen toeval maar een gevolg van stilte. Eén regel in de vakantiebevestiging over wat je moet doen als je ziek wordt zou het grootste deel van dit probleem oplossen.
De redactie van travelfocus.nl schrijft over reizen in Nederland en Europa: routes, plekken die de moeite waard zijn en praktische voorbereiding. Vragen of een correctie? Mail naar info@feelingcontent.nl.