Wachten op die ene superdeal vlak voor vertrek lijkt steeds minder op te leveren. Het Belgische HLN sprak op 13 oktober met Pierre Fivet, woordvoerder van de Belgische touroperators ABTO, over de opmars van de first minute. De kop van dat stuk vat het samen met een voorbeeld waarin de laatste stoel in een vliegtuig twintig keer zo duur is als de eerste. Hoe kan dat, en wat betekent het voor wanneer jij je zomervakantie boekt?
Een vliegtuig heeft geen prijs, maar prijsklassen
Een luchtvaartmaatschappij verkoopt de stoelen in een vliegtuig niet tegen één vaste prijs. Ze verdeelt dezelfde economyclass over een reeks prijsklassen, van goedkoop tot duur. Elke klasse heeft een beperkt aantal plaatsen. Is de goedkoopste klasse uitverkocht, dan krijg je bij het boeken automatisch de volgende te zien. De stoel zelf is precies dezelfde, alleen het moment waarop je hem koopt verschilt.
Daaroverheen komt de dynamische prijs. Software houdt bij hoe snel een vlucht volloopt in vergelijking met eerdere jaren en met concurrenten. Loopt de vraag harder dan verwacht, dan gaan goedkope klassen eerder dicht. Blijft een vlucht achter, dan kan er een klasse terug open. Zo kan een ticket van week tot week veranderen zonder dat er iets aan de vlucht is gebeurd. Bij populaire data, zoals het begin van de zomervakantie of de herfstvakantie, lopen vliegtuigen vroeg vol en schuift de prijs bijna alleen nog omhoog.
Waarom de last minute niet helemaal verdwenen is
Bij losse vliegtickets is de echte last minute dus zeldzaam geworden. Een lege stoel kost een maatschappij weinig extra, en ze houdt hem liever leeg dan dat klanten leren wachten op afgeprijsde tickets. Bij pakketreizen werkt het anders, en daar komt de last minute nog wel vandaan. Touroperators kopen ruim van tevoren een blok kamers bij hotels en een blok stoelen bij maatschappijen in. Wat ze kort voor vertrek niet verkocht hebben, blijft voor hun rekening. Dan is het aantrekkelijker om het tegen een lagere prijs alsnog te verkopen.
Daarom zie je last minutes vooral in het laagseizoen en naar bestemmingen waar genoeg aanbod is. Wie in november een week zon zoekt en niet vastzit aan een bepaald hotel of eiland, kan er nog steeds voordeel mee doen. Ons lijstje met bestemmingen die eind oktober nog warm zijn laat zien waar dat nu kan. Wie met kinderen gebonden is aan schoolvakanties, wint er bijna nooit iets mee.
Wanneer vroeg boeken loont
Vroeg boeken loont het meest als je vastzit aan data waarop iedereen weg wil, als je een specifieke kamer of een groot appartement nodig hebt, of als je met een gezin op dezelfde vlucht wilt zitten. Dan zijn de goedkope prijsklassen en de beste plekken het eerst weg. Reisorganisaties belonen die vroege boekers bovendien vaak met een vroegboekkorting, omdat zij zo zekerheid krijgen over hun bezetting.
Er zit één kanttekening aan. Wie heel vroeg boekt, legt zich ook vroeg vast. Kijk daarom naar de annuleringsvoorwaarden en of een aanbetaling bij een pakketreis via een garantiefonds gedekt is. Met een flexibel tarief betaal je iets meer, maar houd je ruimte als je plannen veranderen. Ook de olieprijs speelt dit jaar mee. Toen we in september schreven dat vliegtickets duurder werden door de olieprijs, was dat al een argument om niet te lang te wachten.
Wat wij zouden doen
Voor de zomer van 2027 met kinderen zouden we deze winter boeken, liefst bij een organisatie die bij het garantiefonds is aangesloten. Voor een weekje zon buiten de vakanties, zonder vaste wensen, loont wachten wel. De vraag is dus niet first minute of last minute, maar hoe vast je zit aan je data. Hoe vaster, hoe eerder je moet zijn.
De redactie van travelfocus.nl schrijft over reizen in Nederland en Europa: routes, plekken die de moeite waard zijn en praktische voorbereiding. Vragen of een correctie? Mail naar info@feelingcontent.nl.