De rijen bij de grenscontrole op Europese luchthavens zijn nog niet weg. Op 12 oktober meldde RTL Nieuws dat de Europese luchthavenkoepel ACI Europe en de airlinevereniging A4E opnieuw alarm slaan over het Entry/Exit System, het digitale grenssysteem dat sinds april volledig werkt. In de ergste gevallen staan reizigers in de piekuren tot vijf uur in de rij, en wachttijden van meer dan twee uur komen regelmatig voor. Eurocommissaris Magnus Brunner wil het probleem volgens de VRT voor de kerst opgelost zien. Tot die tijd blijft de vraag die we eind september in ons stuk over de wachtrij op Schiphol nog niet beantwoordden. Wie betaalt als je door die rij je vlucht mist?
Wie in de rij staat
Het EES registreert vingerafdrukken en een gezichtsscan van reizigers van buiten de EU. Met een Nederlands paspoort gebruik je de EU-balie of een e-gate, en daar gaat het meestal sneller. Toch raakt het ook Nederlanders. Reis je met een partner of kind met een Brits, Amerikaans of ander niet-Europees paspoort, dan sluit je samen aan in de lange rij. Schiphol wees er eerder op dat de grenscontrole de verantwoordelijkheid is van de Koninklijke Marechaussee, niet van de luchthaven.
Gemiste vertrekvlucht, geen compensatie
Het korte antwoord is hard. Mis je je vlucht omdat je te lang in de rij bij de grens stond, dan heb je geen recht op compensatie van de luchtvaartmaatschappij. Volgens claimbureau EUclaim heeft de maatschappij geen invloed op de grenscontrole en is ze er dus ook niet verantwoordelijk voor. Juridisch is het te vergelijken met een file op weg naar de luchthaven. Jij moet op tijd bij de gate zijn, en de Europese regels voor vertraging en annulering beschermen je alleen tegen fouten van de maatschappij zelf.
In de praktijk betekent dat een nieuw ticket op eigen kosten, of omboeken tegen de voorwaarden van je tarief. Sommige maatschappijen bieden aan de balie een plek op een latere vlucht tegen een toeslag. Daar heb je geen recht op, maar vragen kost niets.
Overstap op één ticket, dan ligt het anders
Het verschil zit in hoe je geboekt hebt. Vlieg je met een overstap op één boeking, bijvoorbeeld van Londen via Schiphol naar Rome, dan heeft de maatschappij die overstaptijd zelf verkocht. Mis je de aansluiting omdat de grenscontrole bij het overstappen te lang duurt, dan word je in de praktijk meestal kosteloos omgeboekt naar de volgende vlucht. Compensatie krijg je ook dan niet, want de vertraging komt niet van de maatschappij. Heb je de vluchten los van elkaar geboekt, dan ben je de tweede vlucht kwijt. Wie in deze maanden een overstap met een grenscontrole ertussen plant, kiest dus beter voor één ticket en een ruime overstaptijd.
Pas op voor je retourvlucht
Een valkuil die weinig mensen kennen zit in de voorwaarden van veel maatschappijen. Verschijn je niet voor de heenvlucht, dan vervalt vaak automatisch ook de terugvlucht op dezelfde boeking. Wie zijn heenvlucht mist en een nieuw enkeltje koopt, staat bij de terugreis dan voor een verrassing. Bel of chat daarom zo snel mogelijk met de maatschappij en meld dat je de terugvlucht wel gebruikt. Doe dat bij voorkeur nog voordat de heenvlucht vertrokken is.
Reisverzekering en pakketreis
Een gewone reisverzekering vergoedt een gemiste vlucht door een wachtrij zelden. De meeste polissen dekken kosten door ziekte, ongeval of een calamiteit, niet door te laat aankomen bij de gate. Sommige verzekeraars hebben een aanvullende dekking voor vervoersvertraging of een gemiste aansluiting, dus kijk in je eigen voorwaarden voordat je ervan uitgaat. Heb je een pakketreis geboekt en mis je de vlucht omdat de transfer van de reisorganisatie te laat was, dan is de organisator aan zet. Bij de grenscontrole zelf is dat niet zo.
Wat je nu doet
De enige echte bescherming is tijd. Reis je buiten Schengen, of met iemand zonder Europees paspoort, plan dan ruim extra tijd in, zeker in de vroege ochtend als de grote stroom langeafstandsvluchten landt en vertrekt. Kijk voor vertrek op de site van je luchthaven naar de actuele wachttijden, en volg wat de marechaussee en Schiphol adviseren. Het is geen aangename boodschap, want het probleem ligt niet bij jou. Maar zolang de Europese Commissie het systeem niet op orde heeft, ben jij degene die betaalt als het misgaat.
De redactie van travelfocus.nl schrijft over reizen in Nederland en Europa: routes, plekken die de moeite waard zijn en praktische voorbereiding. Vragen of een correctie? Mail naar info@feelingcontent.nl.