Het Cubaanse elektriciteitsnet stortte vrijdag 18 september volledig in. Eerst vielen vijf provincies uit, daarna het hele eiland, en pas zaterdagavond stond het landelijke net er weer. Voor Cuba is dat geen uitzondering meer. Volgens Al Jazeera was het minstens de zesde landelijke uitval van dit jaar en de twaalfde sinds eind 2024. Wie een reis naar Cuba heeft staan, heeft daardoor een andere vraag dan wie het nieuws leest. Niet wat er kapot is, maar wat je regelt.
Wat er op 18 september gebeurde
De Cubaanse netbeheerder Union Electrica wijst op een storing in hoogspanningslijnen in het midden van het land, in combinatie met onstabiel weer. Zo’n storing plant zich voort over een net dat nauwelijks reserve heeft, waarna alles tegelijk uitvalt. Het herstel ging stap voor stap, eerst ziekenhuizen en een paar wijken in Havana, daarna de rest. Union Electrica meldde dat bijna de helft van de klanten in Havana zaterdag weer stroom had. Het volledige net was pas zaterdagavond terug, ruim een etmaal na de instorting.
De oorzaak achter de oorzaak is bekend en verandert niet snel. Cuba draait op verouderde thermische centrales die brandstof en onderdelen nodig hebben, en beide zijn er nauwelijks. Sinds de Amerikaanse energieblokkade van januari 2026 is de aanvoer van olie vrijwel stilgevallen. Ook noodaggregaten helpen dan weinig, want die draaien ook op diesel.
Wat dit betekent als je er bent
Een landelijke uitval is het spectaculaire deel van het verhaal, maar niet het deel waar een reiziger dagelijks tegenaan loopt. Het Nederlandse reisadvies voor Cuba is daar helder over. In heel Cuba is dagelijks langdurige stroomuitval, de elektriciteit in hotels en winkels werkt onregelmatig of valt helemaal weg, en ook ziekenhuizen, geldautomaten, mobiele netwerken en de watervoorziening liggen er geregeld uit. Geen airco, geen lift, geen warm water en geen pinautomaat is dus de normale gang van zaken, niet de uitzondering van vrijdag.
Buitenlandse Zaken zet Cuba sinds 21 mei 2026 op oranje. Dat betekent dat je er alleen heen reist als het noodzakelijk is, bijvoorbeeld voor werk of voor een uitvaart. Het ministerie schrijft er letterlijk bij dat het niet veilig is er op vakantie te gaan. Dat is een stevig oordeel, en het heeft gevolgen die verder gaan dan een waarschuwing. Bij een oranje advies dekt een reisverzekering vaak minder of niets, en dat merk je pas als er iets misgaat.
Wat je regelt voordat je gaat
Ga je toch, dan is contant geld het belangrijkste punt. Buitenlandse creditcards werken niet meer in Cuba, ook niet bij banken of geldautomaten, dus je neemt voldoende euro’s of dollars in contanten mee en wisselt op de luchthaven, in een staatshotel of bij een officieel wisselkantoor. Reken daarbij op meer dan je begroot, want bij uitval draait er niets digitaals en betaal je alles met papier.
Medicijnen neem je mee voor de hele reis plus een paar extra dagen, want er is een groot tekort aan medicijnen en medische hulpmiddelen. Een powerbank is geen luxe maar de manier waarop je telefoon het volhoudt tussen twee uitvalmomenten door, en een zaklamp scheelt meer dan je denkt in een hotel zonder noodverlichting. Verder heb je een paspoort met minimaal zes maanden geldigheid nodig, een e-visum en het online formulier D’Viajeros dat je binnen 48 uur voor vertrek invult.
Praktisch punt dat vaak wordt vergeten, de aanvoer over de weg hapert net zo goed. Bus- en treinverbindingen worden beperkt door brandstoftekort, en vluchten kunnen plotseling uitvallen of een extra tussenstop krijgen. Plan dus geen strakke aansluiting op je terugreis. Wat je thuis alvast in orde brengt staat in ons overzicht van wat je regelt voordat je vertrekt, en dat geldt hier dubbel.
Je rechten als je reis niet doorgaat
Heb je een pakketreis geboekt en verandert het reisadvies naar oranje of rood, dan mag je die kosteloos annuleren als de reisorganisatie de reis niet aanpast. Dat is geregeld in de Europese pakketreisrichtlijn en het geldt vanaf het moment dat de situatie op je bestemming zo is dat de reis niet normaal kan doorgaan. Voor Cuba staat die oranje kleurcode er al sinds mei, dus het is verstandig om nu contact op te nemen met je reisorganisatie en niet te wachten tot vlak voor vertrek.
Heb je alleen een vlucht geboekt, dan ligt het anders. Een stroomuitval op de bestemming is geen reden voor compensatie. Annuleert de maatschappij je vlucht zelf, dan gelden de gewone Europese regels over omboeken of je geld terug, waar we bij de aangekondigde schrappingen bij KLM Cityhopper uitgebreider op ingingen. Een losse hotelboeking is het lastigste geval, want een hotel zonder stroom is formeel nog steeds een hotel dat openstaat.
Wat ons betreft is de eerlijke conclusie deze. Cuba is niet onbereikbaar geworden en de mensen die er wonen redden zich al twee jaar op deze manier, maar je moet er wel heen met de aanname dat er regelmatig niets werkt. Wie dat een avontuur vindt, komt er goed door. Wie op een all-inclusive rustweek met airco rekent, kiest dit najaar beter iets anders.
De redactie van travelfocus.nl schrijft over reizen in Nederland en Europa: routes, plekken die de moeite waard zijn en praktische voorbereiding. Vragen of een correctie? Mail naar info@feelingcontent.nl.