In Duitsland mag je vanaf je zestiende bier, wijn en schuimwijn kopen en drinken. Voor sterke drank en alles waar gedistilleerd in zit ligt de grens op achttien. Duitsland kent dus twee leeftijdsgrenzen, en dat is het grootste verschil met Nederland, waar alle alcohol pas vanaf achttien over de toonbank gaat. Een Nederlandse zestienjarige die in Keulen een biertje bestelt doet dus niets verkeerds, terwijl dat honderd kilometer westelijker niet mag.
Wat de Duitse wet precies zegt
De regels staan in paragraaf 9 van het Jugendschutzgesetz. Die bepaalt dat bier, wijn, wijnachtige dranken en schuimwijn niet mogen worden verstrekt aan kinderen en jongeren onder de zestien, en dat ze het ook niet mogen drinken op plekken waar de wet geldt. Vanaf zestien vervalt dat verbod voor die dranken. Voor alle andere alcoholhoudende dranken, dus alles met Branntwein erin, geldt de grens van achttien jaar.
Er zit één uitzondering in die veel Nederlanders niet kennen. Zijn jongeren van veertien of vijftien in gezelschap van een ouder of voogd, dan mogen zij bier, wijn en schuimwijn drinken. Die uitzondering geldt uitdrukkelijk niet voor sterke drank. Ook met beide ouders aan tafel blijft jenever, wodka of een cocktail met gedistilleerd verboden tot achttien. De voorlichtingssite van de Duitse overheid over jeugdbescherming zet die grenzen op dezelfde manier uit.
Mixdrankjes met gedistilleerd vallen in de categorie van achttien, ook als er weinig alcohol in zit. Op zoete alcoholhoudende drankjes moet zelfs verplicht de waarschuwing staan dat verstrekking aan personen onder de achttien verboden is. Het is dus niet zo dat een laag alcoholpercentage de leeftijdsgrens verlaagt. Het gaat om wat erin zit, niet om hoe sterk het smaakt.
Hoe dat in de praktijk uitpakt
In supermarkten en bij tankstations wordt gevraagd om een legitimatie als de kassamedewerker twijfelt, en dat gebeurt net zo goed bij Nederlandse jongeren. Een Nederlands paspoort of identiteitskaart volstaat, een rijbewijs meestal ook. Een schoolpas of een kopie op je telefoon wordt niet geaccepteerd, dus neem gewoon een geldig document mee als je zestien of zeventien bent en verwacht iets te kopen.
Let er ook op dat het niet uitmaakt dat je Nederlander bent. De Duitse wet geldt voor iedereen die zich in Duitsland bevindt. Andersom werkt het net zo, want een Duitse zeventienjarige die in Nederland een biertje wil kopen loopt tegen onze grens van achttien aan. Dat leidt bij campings en jeugdreizen langs de grens regelmatig tot verwarring, en de regel is simpel. Het land waar je staat bepaalt.
Wat ons betreft is het risico niet zozeer de aankoop maar de terugweg. Ga je na een avond in Duitsland weer rijden, dan geldt daar een algemene grens van 0,5 promille, maar voor bestuurders onder de eenentwintig en voor iedereen in de proefperiode na het halen van het rijbewijs geldt een absoluut alcoholverbod. Paragraaf 24c van het Straßenverkehrsgesetz spreekt niet van een tolerantiegrens maar van een verbod om alcohol te drinken. Dat betekent nul, en Duitse boetes voor verkeersovertredingen zijn stevig. Meer daarover staat in ons stuk over de regels als je met de auto naar Duitsland gaat.
Drinken op straat is in Duitsland niet landelijk verboden, anders dan veel Nederlanders aannemen. Een biertje op een bankje in het park of op het perron is in principe toegestaan. Wel hebben steden eigen verbodszones ingesteld op plekken waar veel overlast is, bijvoorbeeld rond stations en uitgaansgebieden, en die staan met borden aangegeven. Die zones veranderen per gemeente en soms per seizoen, dus lees het bord in plaats van af te gaan op wat je vorig jaar zag.
In de horeca ligt de verantwoordelijkheid bij de zaak. Een kroeg die sterke drank aan een zeventienjarige schenkt riskeert een boete tot enkele duizenden euro’s, dus de controle is daar vaak strenger dan bij de supermarkt. Dat verklaart waarom een barman die je in de rij al taxeert soms nog om je paspoort vraagt terwijl je net een rondje bier hebt gehaald zonder dat iemand iets zei.
Mee terug naar Nederland
Drank die je in Duitsland koopt mag je gewoon meenemen naar Nederland zolang het voor eigen gebruik is, want binnen de Europese Unie is er geen invoerrecht bij privéaankopen. Wel gelden er richthoeveelheden waarboven de douane kan vragen of het nog om eigen gebruik gaat. Voor wie vooral voor de prijs de grens over gaat, leggen we in ons artikel over de sigarettenprijzen in Duitsland uit hoe dat met accijnsgoederen werkt.
Voor de volledigheid, het reisadvies van Buitenlandse Zaken voor Duitsland staat op groen en bevat geen bijzondere waarschuwingen over alcohol. Wel geldt daar sinds de wetswijziging rond cannabis dat er strengere regels zijn dan mensen denken, en dat je bijvoorbeeld niets mag invoeren vanuit Nederland. Wie de alcoholleeftijd in andere landen wil nakijken, vindt bij ons ook de regels in Frankrijk en Spanje, waar in beide gevallen één grens van achttien jaar geldt.
De redactie van travelfocus.nl schrijft over reizen in Nederland en Europa: routes, plekken die de moeite waard zijn en praktische voorbereiding. Vragen of een correctie? Mail naar info@feelingcontent.nl.