In 2023 gingen Nederlanders samen maar liefst 37,6 miljoen keer op vakantie, wat neerkomt op gemiddeld 2,5 vakanties per persoon. Vrijwel de helft van deze vakanties werd in eigen land doorgebracht, terwijl de rest naar het buitenland ging. Duitsland bleek de populairste buitenlandse bestemming te zijn, gevolgd door Frankrijk en Spanje. Dit beeld geeft een goed inzicht in het reisschema en de voorkeuren van Nederlandse vakantiegangers in een jaar waarin reizen weer volop mogelijk was.
Vakantie in eigen land en daarbuiten
Van alle Nederlandse vakanties in 2023 vonden er 16,7 miljoen plaats binnen Nederland. Dat betekent dat ruim 44 procent van de reizen zich binnen de landsgrenzen afspeelde. Vakantie vieren in Nederland is populair vanwege de variatie aan natuur, kustplaatsen en cultuur. Er zijn 20,9 miljoen vakanties in het buitenland, wat aantoont dat Nederlanders ook graag de grenzen overgaan om nieuwe omgevingen te ontdekken.
De keuze voor een buitenlandse bestemming is vaak dichtbij: Duitsland staat met 3,6 miljoen bezoeken bovenaan, gevolgd door Frankrijk met 2,9 miljoen en Spanje met 2,1 miljoen bezoeken. Deze landen combineren een goede bereikbaarheid met aantrekkelijke landschappen, cultuur en voorzieningen. Dat bijna de helft van de reizen in eigen land plaatsvindt, onderstreept het belang van binnenlandse toeristische bestemmingen voor de Nederlandse vakantie-economie.
De zomerperiode blijft de piek van vakantiegangers
Tijdens het zomerseizoen van 2025, dat loopt van 26 april tot 1 oktober, waren 10,8 miljoen Nederlanders op vakantie. In deze periode werden zelfs 21,9 miljoen vakanties geregistreerd, wat duidt op een flinke concentratie van reisbewegingen in dit halfjaar. Van die reizen waren er 12,9 miljoen naar het buitenland en 9 miljoen binnen Nederland. De zomer blijft het hoogseizoen waarin verreweg de meeste Nederlanders de koffers pakken.
Het grote aantal vakanties in deze periode geeft ook een idee van het belang van de zomervakantie voor gezinnen, gezinnen met kinderen en mensen die langer aaneengesloten vrijaf hebben. De balans tussen binnen- en buitenlandse vakanties tijdens deze maanden wijkt iets af van het jaarbeeld doordat de zomerperiode uitnodigt tot meer verre reizen.
De auto is het favoriete vervoermiddel voor vakantie
Als je kijkt naar het transportmiddel dat Nederlanders gebruiken om op vakantie te gaan, is de auto met 63 procent verreweg het populairst. Een groot deel van de vakanties wordt dus met eigen vervoer of huurauto afgelegd. Vliegen neemt zo’n 20 procent van alle reizen voor zijn rekening, terwijl treinen goed zijn voor 9 procent van de vakanties.
Wat interessant is, is dat de voorkeur voor de auto vooral in de zomerperiode hoger ligt dan in de winter, wanneer vliegen en treinreizen relatief in populariteit toenemen. Dit komt deels doordat het zomerseizoen binnen Europa veel met autoroutes te verkennen is, en korte winterreizen zich sneller lenen voor trein of vliegtuig. De auto biedt flexibiliteit en comfort. Ideaal voor vakantiegangers die niet van verrassingen houden, behalve misschien een lege benzinetank.
Op goût gaan zonder vaste plannen
Een opvallende trend is dat 3,6 miljoen Nederlanders in 2023 spontaan op vakantie gingen, zonder vooraf een accommodatie te boeken. Het zogenaamde ‘op de bonnefooi’ reizen duidt op een zekere vrijheid en rust rondom reistijd. Deze vakanties duren gemiddeld 9 dagen. Dat is een flinke periode om zonder veel planning te genieten van een vakantie.
Dergelijke spontane reizen zijn een teken dat steeds meer mensen waarde hechten aan flexibiliteit en het vermijden van stress die gepaard gaat met het organiseren van een reis. Dit is ook goed mogelijk binnen bestemmingen als Nederland en Duitsland, waar voldoende accommodaties vaak ter plaatse nog beschikbaar zijn.
De toekomst van de vakantiekeuze: populaire bestemmingen in 2025
Voor 2025 gaf een ruime meerderheid van 85 procent van de Nederlanders aan van plan te zijn op vakantie te gaan. Europa blijft stevig aan de top van favoriete bestemmingen staan, met Spanje en Duitsland als koplopers. Spanje wordt genoemd door 33 procent van de respondenten, Duitsland door 28 procent. Daarmee bevestigen ze hun status als geliefde reislanden voor Nederlanders.
Landen buiten Europa winnen aan populariteit. Thailand en Japan worden steeds vaker genoemd als gewenste vakantielanden, wat aangeeft dat Nederlanders hun horizon verbreden. Dat sluit aan bij een trends die internationale reizen steeds aantrekkelijker maken, mede door verbeterde verbindingen en groeiende belangstelling voor verre culturen.
Een kleine kanttekening bij de cijfers
Hoewel de cijfers een duidelijke tendens laten zien, is het goed te beseffen dat de manier waarop vakanties worden geregistreerd en gerapporteerd altijd enige nuance vereist. Zo kan het aantal vakanties hoger lijken doordat sommige mensen meerdere korte vakanties maken. Bovendien verschilt het zomerseizoen van andere periodes, waardoor het beeld enigszins kan schommelen. Het CBS biedt met de gerelateerde onderzoeken heldere inzichten over het reisgedrag, maar feit blijft dat individualiteit en spontane keuzes een grote rol spelen.
Wat betekent dit voor de Nederlandse reisbranche?
Voor de reisbranche in Nederland en daarbuiten zijn deze cijfers essentieel. Met een groot deel van de Nederlanders die met de auto reizen, is er ruimte voor investeringen in comfortabele en toegankelijke autovriendelijke verblijven. Binnenlandse bestemmingen profiteren duidelijk van de toenemende interesse in vakantie in eigen land, wat kansen biedt voor lokale ondernemers.
Reisorganisaties en accommodaties moeten rekening houden met de groeiende vraag naar flexibiliteit, zoals blijkt uit het grote aantal mensen dat spontaan reist. Deze ontwikkeling vraagt om een aanbod dat ook last-minute boekingen en veranderlijke plannen kan faciliteren. Buiten Europa ligt een opkomende markt voor langere, avontuurlijkere vakanties, waar vooral jongere Nederlanders mogelijk interesse in tonen.
Met zoveel vakanties per jaar en een brede spreiding in verblijfplaatsen, ben je geneigd te denken dat de Nederlandse vakantiesfeer steeds diverser wordt. Of je nu kiest voor een dagje weg in Nederland, een autorit naar Duitsland, een strandvakantie in Spanje of een verre reis naar Azië, het spreekt tot de verbeelding hoe het reisgedrag constant in beweging is. Hoe ziet jouw ideale vakantie eruit dit jaar?
